
درد دلهای یک کوره دار
از کوره های هوفمن تا کوره های تونلی
در میان دود کوره ها، گل حسرت روئیده
چند شب پیش بر حسب اتفاق، با یکی از کوره داران و
تولیدکنندگان آجر روبرو و هم صحبت شدیم، و وقتی از اوضاع و احوال «آجر» که
بازارش «سکه» و «داغ» است پرسیدیم، برخلاف انتظار، گلایه و درد دلهایش
شروع شد، از قطع سهمیه نفت کوره، از حواله های بازرگانی، از متقاضیانی که
با سند و پروانه و ترفند، حواله آجر برای خانه های ساخته شده خود می
خواهند، از انبوه سازان ثروتمندی که حواله میلیونی بلوک و آجر «ارزان» برای
ساخت مجتمع های تجاری و مسکونی می گیرند و از محرومانی که برای ساخت
زیرزمین بر روی زمین های قولنامه ای بی پروانه، آجر «گران» از بازار آزاد
تهیه می کنند، و از درخواست مجوزی که هشت ماه در سیستم اداری سرگردان و بی
جواب مانده است گفت، و به مصرف سوخت و آب و آلودگی کمتر و تولید و کیفیت
بیشتر و بهتر کوره های تونلی ساخت ایتالیا اشاره کرد، و از رده خارج شدن
کوره های قدیمی و دود ساز «هوفمن» آلمانی در اروپا، که هنوز در یزد و ایران
مورد استفاده قرار می گیرد گفت، و با نشان دادن کاتولوگ و بروشور، مزایای
کوره های تونلی ایتالیایی را که پنج میلیارد تومان قیمت دارد و تابحال تنها
دو واحد آن در ایران، توسط بانک سپه در علی آباد یزد و گرگان احداث شده
برشمرد.
در کوره های تونلی، نسبت به کوره های هوفمن، مصرف «آب» و
«سوخت» نصف، و راندمان تولید چندین برابر می شود، و بخاطر نوع سیستم تمام
اتوماتیک کارخانه، بجای کارگران افغانی فعلی، نیروی کار متخصص یزدی و
ایرانی بکار گرفته می شود.
و اما چرا مسئولان و مدیران استان، بخاطر صرفه جویی در
مصرف آب و سوخت و بهینه سازی مصرف و آلودگی کمتر هوا، کوره داران را موظف و
مجبور و تشویق به تغییر سیستم تولید، و ایجاد کوره های تونلی نمی کنند، و
در حالی که ایجاد کوره جدید تا نود کیلومتری یزد ممنوع است، مجوز و زمین و
وام برای احداث کوره های طرح قدیم در فهرج را واگذار می نمایند، سوال هایی
است که جوابش را باید در سیاست و برنامه ریزی مدیران سابق استان جستجو و
پیدا کرد.
سالهای سال است، که با پرداخت کمترین عوارض و مالیات و
حقوق قانونی، خاک گرانبهای یزد، به قیمت آلودگی هوا و بیماری مردم و اشتغال
افغانی ها و ثروتمندتر شدن کوره دارها و دلالها و آجرفروش ها، در کوره های
سنتی دودساز، تبدیل به آجر گشته، و با خراب کردن آسفالت های سطح شهر، توسط
کامیونهای پردود دیزلی، از یزد به دیگر شهرها صادر می شود، و اما حال که
نمی توان مانع از نابودی منابع آب و خاک و تولید و تجارت این صنعت پولساز
قدرتمند شد، لااقل با تغییر سیستم کوره ها از هوفمن به تونلی، مسئولان و
مدیران استان، مانع از آلودگی بیشتر هوای یزد گردند. آیا براستی ضرر و زیان
کوره های قدیمی کمتر از اتومبیل های قدیمی و فرسوده است!؟
محمد رضا شوق الشعراء 10/12/86 یزد |